Shakkamtoonni 112 hojii sharafa alaa seeraan alaa irratti hirmatan to’annoo jala oolan Finfinnee, Sadaasa 11,2025: Tajaajilli Odeeffannoof Nageenya Biyyaalessaa lammiileen Itoophiyaafi biyya alaa 112 ta’an kanneen hojillee ”daldala sharafa alaa karaa seeraan alaa” keessatti hirmachuun shakkaman to’annoo jala oolchuu beeksise. Tajaajilli Odeeffannoo Nageenya Biyyaalessaa qindoomina Tajaajilla Nageenya Faayinaansii, Poolisiin Federaalaa Itoophiyaa, dhaabbileen nageenyaa naannichaaf ummata waliin ta’uun lammiilee Itoophiyaafi lammiilee biyya alaa adda addaa 112 kannee hojillee “daldala sharafaa maallaqaa alaa irratti bobba’an” to’annaa jala oolchu beeksisera. Akkasumas, namoota “gocha seeraan alaa kan waliin hidhata qaban jedhaman 500 fi 19 ” lakkoofsi herreega baankii isaanii ugguramuu ibsaniru. Ibsichi itti dabaluun ”Hanni diinagdee biyyoolessaa irratti raawwatamaa ture bifa qindoomina qabuun raawwatamuu kaasuun kunis pirojektoota mootummaa guguddoo jeequuf, ummataa mootummaa irratti kakaasuuf diinagdeen Itoophiyaa akka hin guddanneef qindoominaan raawwatamaa turan” jechuun ifoomseera. Dabalataan namoonni “ hojilee maallaqa seeraan alaa daddabarsuu, hanna sharafa alaa raawwachuu, gibira jala dhokachuu, maallaqa seeraan alaa daddabarsuu fi yakkoonni kana fakkaatan biroo diinagdee biyyattii irratti miidhaa guddaa geessisaa akka jiran ibsuun, kunis shororkeessitootaaf gareewwan wajiin hidhata qaban deeggaruuf kan oolu ta’uu ibseera’’ jedha ibsichi. Keessattuu dhaabbileen dabarsaa maallaqaa idil-addunyaa seeraan alaa raawwatan, appilikeeshiinii dabarsoo sharafa alaa karaa seeraan alaa ta’een maallaqaf kirpitoo, daldaltootaaf dabarsoo maallaqaa seeraan alaa, galchitootaaf al-ergitoota daldala irratti hanna raawwatan, akkasumas dhaabbilee daldala seera qabeessa osoo hin qabaatin dabarsaa maallaqaa seeraan alaa irratti bobba’uun dinagdee biyyaa irratti miidhaa guddaa geessisan irratti tarkaanfiin duubatti hin deebine kan irratti fudhatamuu ta’u isaa ibsameera. Ibsichi itti dabaluudhaan “abbootiin qabeenyaa dhaabbilee applikeeshiiniin dabarsuu sharafa seeraan alaa fayyadamuun qabeenya biyya alaa qisaaseessaa turanillee to’annoo jala oolaniruu” jechuun, “dhaabbilee seera baankii biyyaalessaa cabsaniif eeyyama malee applikeeshiinii maallaqa kirpitoo fayyadamuun sharafa alaa, seeraan ala dabarsaa turan irrattis tarkaanfiin akka fudhatamuu’’ ibsaniru. “Tajaajichi qaamolee dinagdee biyyatti irratti miidhaa fidan irratti tarkaanfii murteessaan kan irratti fudhatamuuf tattaaffii qindoomina qabu cimsee itti fufa” jechuun FMC gabaasera. Dabalees, “lammiileen biyyatti sabboonummaa qaban hundi yakkaaf yakkamtoota akkasii saaxiluu keessatti qooda akka bahan” waamicha dhiyeesseera. Dhiheenya kana Tajaajilli Nageenya Faayinaansii namoota dhuunfaa “hojii yakka sharafa alaa karaa seeraan alaa irratti bobba’an” 100 fi 23 herrega baankii jala uggurruun kan yaadatamudha. Haaluma walfakkaatuun shakkamtoota 100 fi 38 “sirna baankii seera qabeessaa ta’ee hin hordofneef hojii yakka sharafa alaa karaa seeraan alaa irratti bobba’an” herreegni baankii isaan ugguramuu gabaasuun keenya ni yaadatama. Tajaajilli Nageenya Faayinaansii, tajaajilli sharafa alaa yeroo sanatti sirna baankii seera qabeessaaf idileetiin akka raawwatamu ifatti kan murta’ee ta’ullee, itti fayyadamni seeraan alaaf qaamolee hidhaata cimaa waliin qaban dabalate akka adabaman akeekkachiiseera. Kanumaan walqabatee Bulchaan Baankii Biyyaalessaa Itoophiyaa Iyoobi Takkalenyi (Phd) walga’ii jalqabaa hoggantoota dhaabbilee faayinaansii waliin taasisaniin guutummaa biyyattii keessatti to’annoo sochii faayinaansii cimsuun barbaachisaa ta’uu ibsuu isaanii gabaasneerra. Haaluma walifakkatuun Bulchaan Baankii Biyyaalessaa duraanii Maamo Mihretu yeroo sanatti qaamolee daldalaa gabaa sharafa alaa karaa al-seerummaa fayyadaman irratti tarkaanfiin kan irratti fudhatamu ta’u ibsuun kunis hanga qabeenya isaan dhaalutti kan adabaman akka ta’e ibsuun ni yaadatama.