Meles Zenawi, maqaan dhaloota isaa Legesse Zenawi, bara 1955 E.C. (1962 G.C.) magaalaa Adwa, naannoo Tigraay keessatti dhalate. Inni barnoota isaa kutaa duraa fi lammaffaa keessatti injifannoo guddaa galmeessuun, Yuunivarsiitii Finfinnee seenee barnoota fayyaa jalqabe. Garuu bara 1967 E.C. (1974 G.C.) yeroo mootummaa Dargiin kufaatii keessa seenu, barnoota dhiisuu fi qabsoo hidhannoo TPLF keessatti hirmaachuu filate. Maqaa “Meles” jedhu fudhatee, maqaa barataa tokkoo kan mootummaa Dargiin ajjeefame yaadachuuf moggaafame.Qabsoo hidhannoon gaggeessaa tureen, bara 1983 E.C. (1991 G.C.), mootummaa Dargii kufisuun mootummaa ce’umsaa biyya bulchaa ture hundeessuun Itoophiyaa haaraa ijaaruuf aangoo fudhate. Yeroo sanatti, Meles hogganaa ce’umsaa biyyoolessaa ta’ee mul’ata haaraa siyaasaa fi dinagdee firooma addunyaa waliin bifa haaraan ijaaruu jalqabe. Bara 1987 E.C. (1995 G.C.) booda, sirna Federal Democratic Republic of Ethiopia hundeessuun, Muummicha Ministeeraa Itoophiyaa ta’ee hanga du’a isaa bara **2004 E.C. (2012 G.C.)**tti tajaajile.Jalqaba aangoo isaa irraa eegalee, Meles’n misooma dinagdee, nageenya fi guddina humna elektirikaa irratti xiyyeeffate. Inni sirna federaalaa ijaaruun saboota, sablammoota fi ummattoota Itoophiyaa hundaaf mirga of bulchuu, afaan ofiin barachuu fi eenyummaa ofii kabajuu mirkaneesse. Guddinni dinagdee biyyattiis saffisaa ta’ee, misoomni daandii, humna ibsaa fi investimantii biyyatti keessatti babal’ate. Kana malees, Afaan Oromoo fi afaanota biro sadarkaa mootummaa fi barnootaatti olkaasee, aadaa fi afaan sabootaa kabajuuf bu’uura jabaa kaa’e.Haa ta’u malee, yeroo aangoo isaa keessa mormiin siyaasaa daangeffamuu fi walabummaan miidiyaa ukkaamfamuun rakkoo guddaa ta’e. Mormitoota siyaasaa irratti tarkaanfiin cimaa fudhatamuu fi bilisummaa yaada ibsachuu kan daangessu ta’e. Kun immoo Meles akka hogganaa cimaa fi mootummaa to’annoo jabaa qabu fakkeesse, garuu walabummaa fi dimokiraasii irratti gaaffii hafe uume.Meles Zenawi, hogganaa biyya jijjiire, gara misoomaatti tarkaanfii guddaa fudhate. Garuu yeroo biraa, hoggansa isaa keessatti bilisummaa siyaasaa fi mirga dimokiraasii irratti falmiin hafe. Bara 2004 E.C. (2012 G.C.) lubbuun isaa darbe, garuu seenaa Itoophiyaa keessatti mallattoo jijjiiramaa, murannoo fi ija misoomaa ta’ee hafe. Seenaa siyaasaa Itoophiyaa keessatti Meles Zenawi’n akka nama biyya jijjiire fi mallattoo hafuura jijjiiramaa hafeetti yaadatama.> “Guddinni dhugaa mirga fi bilisummaa waliin jiraachuu qaba.” — Jecha seenaa isaa ittiin xumurame.