Jimaa/Caatii Ilaachisee Dogongora Gudduutu Deemaa Jiraa Rabbiin Sodaadhaa!~~~~~~~~~~~~~~Akka biyaa keenyaatti seenaan Jimaa/Caatii jaarraa lamaa ol lakkoofsiseera. Biyya Yaman irraa ka’ee Galaana Diimaa ce’uun eega biyya keenya seenee booda gara Keeniyaa, Somaalee fi Jibuutiitti baramaa dhufeera.Akka biyyaa keenyaattis itti fayyadamni ykn qama’uun isaa Muslima bira darbee aadeffatamaa dhufuun hundaa waliin gaheera.Karaa biraatiin Jimaan qabeenya jireenya hawaasa bal’aa tahuun beekamaadha. Hundaa dura jireenya hawaasa kanaa akka fooyya’uuf karoora wixnee bara dheeraa baasanii raawwii isaa irratti isaan deeggaruun akka rakkoo kana keessaa bahan furmaata isaanii laachuu barbaachisa. Kunimmoo sadarkaa dhuunfaatiin waan danda’amu osoo hintaane sadarkaa mootummaatti itti yaadamuu qaba. Ummanni kun yoo beela’e lubbuu isaa baraaruuf jimaa dhiisii waan haraama ta’e biraayyuu itti fayyadamuun nieeyyamamaafi. Karaa biraatiin warri mala jireenyaa madda galii biraa qabu Jimaan isaaniif dabalata malee bu’uura jireenya miti. Kana jechuun haala salphaadhaan Jimaa dhiisee gara tooftaa jireenyaa ykn madda galii biraatti ce’uu danda’a.Jimaa lafarraa balleessuun waanuma salphaa tokko miti. Haraamni itti waliigalame kan Jimaa caaluu fi miidhaa qaqqabsiisaa jiru hedduutu jira; baduu hindandeenye.Jimaadhaan Warri haraama jedhes duruma jira; har’as jira; anis isaan irraa tokko. Kan halaal jedhanis akkasuma jiru. Jarri lamaanuu walitti hinduulle, kabaja waliis hindhabne. Sababni isaa Jimaan hawaasa keenya irratti miidhaa qaqqabsiisus Islaamummaa irraa yakka nama baasu miti. Jimaaf jecha waldhabuu caalaa tokkummaa keenyatu nuuf caala.Nuti akka sabaatti kaleessaa osoma Jimaan jiruu walumaan gaarii fi hadhaa badaa dhandhamnee dabarsine. Tokko taanee qabsoo hadhaawaa woliin keessa as ceene. Kuun lafeen saba keenyaa burkutaa’ee keeshaatti guuramaa ture. Kaan immoo harkaa fi harmatu irraa cirame. Kaan lafaa fi qabeenya isaa saamamaa ture. Mirga maalummaa fi amantaa isaa sarbamee dhokfatee sadarkaa lubbuun jiraachuu irra gahee ture. Gaafa sana woliin jirra, dhimmi Jimaa ajandaa tahee nuhinqoodne. Kun seenaa dhugaa eenyullee haaluu hindandeenyedha.Har’as waliin jirra, boris wolumaan itti fufna.Dhuma irrattis akkuman asiin dura ijjannoo kiyya ifa godhaa ture, nuti akka hawaasa Muslimaatti Jimaan miidhaa guddaa nurraan gaheera. Keessattuu egeree dargaggoota keenyaa sadrkaa dukkaneessuu irra gaheera. Barumsaan boodatti nuhambisee akka hingahoomne nugodheera; hirmaannaa hawaasummaa fi jaarmaya ciccimaa gaaddisa horachuu irraas nudaangesseera. Hirmaannaa siyaasa biyyaa keessattis qoodni keenya maal akka fakkaatu ragaalee/daataalee jiran ilaaluun barbaachisaadha.Gara diinagdeetiinis Jimaan nuhiyyoomse malee nuhinduroomsine; osoo Jimaan nuduroomsa tahee dargaggoonni Jimmaa, Harargee fi Iluu A/Booraa karaa galaanaatiin seeraan ala adda durummaadhaan godaananii irbaata qurxummii hinta’an ture. Kan biyya Sa’uudii, Yaman, Dubaayi, Misira, Sudaanii fi karaa Liibiyaatti galaanatti dhumaa jiru garguddaan warra naannoo Jimaan itti oomishamutti dhalataniidha. Godaantonni biyya ormaa garguddaan Oromoodha; irra caalaa Oromoo naannoo kamii akka tahan qoradhaa.Kadhattoonni daandilee Oromiyaa fi magaalaa Finfinnee keessa dhangala’an, dubartoonni daa’imman dugdaa fi garaatti baatanii daandii gubbaatti kufan garguddaan eessa irraa akka dhufan yoo ilaaltu lapheetu sicaba. Ati mana ho’aa keessa jiraatta ta’a; isaan garuu dandii gubbaatti gannaa fi bona, roobaa fi aduutu itti wal jijjiira. Abbaan ijoollee kanaa eessa jiru jettee silaa gaafachuuf hamilee haadhota kanaatiif sitti ulfaata. Nuti hunduu haadha osoo qabnuu yeroo haati namaa keessattuu Muslimni sadarkaa kanatti daandii irratti haftu nuti maaltu furmaata jennee walgaafachuu dhiisnee walirratti duulla.Ani akka dhuunfaa kiyyaatti Oromiyaas tahee Itiyoophiyaa naannayee daawwachuudhaan naannoon Jimaa qama’u waan hundaan boodatti hafaa tahuu qoradhee qabatamaanis hubadheera.Kanaafuu dargaggoonni keenya Jimaa irraa fagaachuun barumsa irratti xiyyeeffannee borii keenyaaf haaqophoofnu. Inni barannes aadaa Jimaa qama’uu fi suusii garagaraa irraa ofdaangessuun karoorfannee kaayyoof haa hojjannu.Walumaa galatti rakkoos tahee bal’ina akka amantaattis tahee akka sabaatti walumaan qabna.Walcabsuun, walirratti duuluu fi walqoqqooduun mataan isaayyuu rakkoo wallaalumaa irraa madda waan taheef walirraa haadhaabbannu, Rabbiin haasodaannu.Waan jiru hundaa asirratti tarreessuu waan hindandeenyeef kanumaan nuhaagahu.Warra Afaan Arabaa beektaniif waa’ee Jimaa ilaachisee Afaan Arabaatiin barruu dheeraa gadi dhiiseen jira; ilaalaa dubbisaa.Hunduu Naaf Jiraadhaa!