#Oduu_Simbirtuu!!!!!!!!!!!!Sochii Kaayiroon Gaanfa Afiriikaa keessatti godhaa jirtu Tajaajila odeeffannoo nageenya biyyaalessa Ithiyoophiyaatiin hordofamaa jiraachuun ishee dhagahame. Masiriin biyyoota ollaawwaan ta’an Itiyoophiyaa ijaaruuf yaalii taasisuu itti fufteetti. Haaluma kanaan buufata doonii Jibuutii irratti misoomsuun barbaada maqaa jedhuun karaa jibuutii fuula naanneffattee jirti. Tajaajilli Odeeffannoo biyyaaleessa Ithiyoophiyaas yeroo kana Gita isaa Jibuutii waliin ta’uun faana Ijibtii Hordofaa jira. Tajaajilli odeeffannoo biyyaalessaa sochii Masiriin gaanfa Afiriikaa keessatti taasisaa jirtu haxxee hidhuun hordofaa jira. Odeeffannoon karaa tajaajilichaatiin guuramaa jiru gara Gooticha raayyaa ittisa biyyaatti darbuun tarkaanfiin akka fudhatamuus beekameera. Kaayiroon seenaa ishee keessatti injifattee kan hin beenne yeroo ta’uu Ithiyoophiyaan ammo seenaa ishee keessatti injifatamtee hin beektu! odeeffannoo amansiisaa argachhuf

Mallattoolee Bishaan Qaama Keessatti Hir’achuu (Dehydration)1. Hafuura badaa – Qaamni bishaan gahaa hin qabaatin humna ofiitiin bishaan olfachuu dadhaba; kun ammoo hafuura badaa fiduu danda’a.2. Dadhabbii fi laafina qaamaa – Bishaan dhabuu qaama keessatti humna elektiroolaayitii hir’isa, dadhabbii fi dandeettii hojjachuu hir’isa.3. Rakkoo ulfaatina qaamaa hir’isuu – Bishaan dhabuu nyaata fi hanqina qaamaa waliin walqabatee ulfaatinni qaamaa hir’achuu danda’a.5. Gogaan goguu fi dadhabuu – Bishaan qaama keessa hin jirre gogaa gogsuun, qufaa fi gogaan hamaa uuma.6. Sammuu xiyyeeffanno dhabuu (confusion) – Bishaan hir’achuun sirna sammuu fi xiyyeeffannaa irratti dhiibbaa fiduu danda’a.7. Qufaa – Hamma bishaan qaama keessa jiru xiqqaatu, madda qilleensaa fi ho’a qaamaa hin eeggatu.8. Dhukkubbii lafee– Bishaan dhabuun lafee keessatti dadhabina fi dhukkubbii fida.9. Dhukkubbii Mataa – Hir’ina bishaan qaama keessaa dhiibbaa dhiigaa fi oksijiinii sammuu irratti fiduun mataa dhukkubbii uuma.10. Ija goguu fi halluu jijjiiruu – Bishaan hir’achuun ija gogsuun, halluu dhiphisuun fi ibsaa sirrii hin arganne fiduu danda’a.11. Yeroo baayyee dhukkubsachuu fi hanqina nyaataa – Bishaan dhabuu dhukkubsachuu, dadhabbii fi nyaata nyaachuu dadhabuu fiduu danda’a…✍️

Oomishtummaa qonnaa guddisuu keessatti galteewwan qonnaa sirnaan fayyadamuun murteessaadha jedhame*****Sadaasa 12, 2018 (KGB) Godina Baalee aanaa Sinaanaatti oyruun qonnaan bultootaa deeggarsa galteelee qonnaa biiroo qonnaa Oromiyaatiin misoomaa jiru qooda fudhattoota garagaraatiin daaw’atameera.Biiroo Qonnaa Oromiyaatti qindeessaan giddugaloota kilinika eegumsa biqiltuu Obbo Mangistuu Olii, biirichatti dameen eegumsa biqiltuu oomishaafi oomishtummaa qonnaan bultootaa dabaluu keessatti carraaqqii jabaa taasisaa jiraachuu himan. Keessattuu, aramaalee oomishtummaa qamadiifi garbuu hir’isan qorannoon adda baasuun hiikuuf leenjii garagaraa kennaa jiraachuus himan.Bara oomishaa kanattis aramaalee kanneen akka Sinaaraa, Ginciifi Mujjaa to’achuudhaaf yemmuu lafti jiidhiinsa gahaa qabutti qorsa ‘Primagram Gold’ jedhamu hektaara 1 irratti litira 1.25 biifuudhaan ooyruu misoomerraa qonnaan bultoonni muxannoo akka qooddatan taasisaa jiraachuus himan.Waajjira qonnaa godina Baaleetti ogeessi eegumsa biqiltuu Obbo Damee Hundee, godinichatti oomishtummaa qonnaa dabaluuf ittifayyadama galteelee qonnaarratti hubannoo qonnaan bultootaa guddisuuf hojiilee tumsanirratti xiyyeeffannoon hojjatamaa jiraachuu dubbatan.Daaw’annaan dirree qonnaa guyyaa har’aa taasifames kanuma bu’uura kan godhateedha jedhan. Godinichatti oomisha gannaatiin lafa hektaara kuma 528 olii misoomaa jirurraa callaan kuntaala miiliyoona 19 ol kan abdatamu ta’uus dubbatan.Qonnaan bultoonni aanaa Sinaanaa ooyruun isaanii daaw’atame yaada kennaniin, asiin dura aramaaleen garagaraa baay’inaafi qulqullinaan akka hin oomishneef hudhaa itti ta’uu himan.Barana deeggarsa galteelee qonnaafi ogummaa biiroon qonnaa Oromiyaa nuuf taasiseen midhaan misoomsaa jirru sadarkaa gaarii irratti waan argamuuf callaa gaarii abdanna jedhan. Qooda fudhattoonni muxannoo qooddatan yaada kennaniin, ooyruu daaw’atan irraa muxannoo qooddatan hojiitti hiikuuf kan hojjatan ta’uu himan.Naannoo Oromiyaatti bara oomishaa 2017/18 lafa hektaara miliyoona 11 olii midhaan akaakuu garagaraatiin misoomaa jirurraa callaan kuntaala miliyoona 368 kan abdatamu ta’uu ragaan biiroo qonnaa Oromiyaarraa argame nimul’isa.Kominikeeshinii Godina Baalee #bale Oromia Communication Bureau Biiroo Qonnaa Oromiyaa/Oromia Bureau of Agriculture/

Cobxoo/Dhukkuba Dhiiraa(gonorrhea)̏˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙Dhukkuba walqunnamtii saalaatiin daddarbu kan baakteeriyaatiin dhufudha. Dhukkubni kun Miira dhukkubbii dubartoota caalaa dhiira irratti waan hammeessuuf naannoo hedduttu “dhukkuba dhiiraa” jedhamee waamama.Namni dhukkuba kanaan qabame, qaamni saalaa isaa miira gubaa qabaachuu danda’a. Akkasumas qaama saalaa dhiiraa keessaa malaa adii, keelloo Ykn immoo dhangala’aan bifa adda addaa kan foolii badaa qabu ba’uu danda’a.Dhukkubni Cophxoo Yeroo baayyee dubartoota irratti mallattoo tokkollee hin agarsiisu. Mallattoon dhukkuba cophxoo maali? Mallattoo Dubartootaa● Yeroo marsaa laguu gidduutti dhiigni baayyatuu ykn dhukkubbiin hammaatuu● Yeroo fincaa’an dhukkubbiin afuuffee fincaaniif naannawa qaama saalaatti dhagayamuu.● Fincaan gubuu. ● Dhangala’aa qaama saalaa keessaa jiguu. Dhangala’aan bifa adii ykn keelloo fakkaatuu qaama saalaa dubartii keessaa yaa’uu. ● Dugdi dhukkubuu● Garaan taa’e irraa bahuu. Kana jechuun dubartiin erga ulfoofteen booda ulfi akka irraa jigu godhuu. Mallattoo Dhiirotaa● Yeroo fincaa’an dhukkubbiin ykn gubaa qaama saalaa.● Dhangala’aa qaama saalaa keessaa yaa’uu.● Fincaan fedhii malee ofumaan cophuu. Yeeroo Fincaa’anii ka’an fincaan nama irraa dhaabachuu didee yaa’uu. Fincaan ariifachiisuu.● Dhiita’uu fi dhukkubbii qaama saalaa.● Saal-qunnamtii irratti dadhabbii agarsiisuu ykn fedhii dhabuu ● Dugda keessa gubuu.● Yeeroo qunnamtii saalaa sanyiin kormaa dafee akka jigu godhuu.● Mallattooleen dhukkuba cophxoo kanneen biroo ammoo michii qaama saalaa dhiiraa (rectal gonorrhea) kanneen akka ququnca’uu, dhukkubbii, dhiiguu, dhangala’aa garmalee ba’uu fi yeroo sagaraa darbee darbee dhukkubbii uumuu danda’a.Dhuukkubni copxoo karaa saal-qunnamtiitiin, dhungoodhaa fi haadha irraa ilmootti ni daddarba. Yeeroo baayyeen daa’imman maatii cophxoof saaxilaman gidduudhaa dhalatan rakkoo agartuu ykn dhukkuba ijaaf saaxilamu.Dhukkubni Cophxoo/dhukkubni dhiiraa yeeroodhaan yoo hin yaalamin dhala dhabuu fiduu danda’a. Dhiira keessaa sanyii kormaa balleessuun, dubartii irraa ammoo ulfi akka hin sabanne gochuun carraa maseenummaa

Dhukkuba Asmii (Bronchial asthma)*****************Dhukkubi asmii dhukkuba ujummoolee qilleensaa isaan xixiqqoo somba keessaa kan miidhuu dha.Dhukkubi kun kutaa hawaasaa giddu galeessan 10%irratti kan muldhatuu yoo tahu , umuriin itti muldhatus bayyinaan (80%) ijoollee waggaa 10 gadi irrattiidha, tahus namoonni muraasni kunis hanga 10% tahan waggaa 40 booda asmii irratti argamuu danda’a.Maaliirra nama qabaa?*************”*°Sababi guddaan dhukkuba asmiif nama saaxilu maatii ykn fira dhihoo dhukkuba kanaan qabame qabaachudha.°Sababoonni xixiqqoon biroo infeekshinii ujummoo qilleensaa , aleergii , wantoota qilleensa falamanitti saxila bahuu fi kkf Mallattoolee Asmii****************°Namni dhukkuba kana qabu mallattoolee akka qufaa yeroo dheeraa keessattuu galgala cimu kan akkee qabaachuu danda’u qabaata°Hafuura kutaa ykn hafuura wal hanqisuu (air hunger) fi dafee hargansuu°Yeroo hargansuu sagalee siiqsuu qabaachuu°Dhukkubbii qoma ykn laphee keessaa qabaachuu fi kkfYaala*************Dhukkubni asmii dhukkuba yaala qabuu fi namni isa qabu yaala fi of eeggannoo barbaachisu gochuun akkuma nama kamittuu jiraachuu danda’a.Of eeggannoo**************Qoricha seeraan fudhachuu*Foolii urgaa’us tahee ykn ajaa’u irraa fagaachuu*Awwaara , haraa manaa fi qilleensa qorraatti saxila bahuu dhiisuu*Aara manaa, tamboo aarsuu fi qilleensa faalama qabu hambisuuHoraa bulaa…Deebanaabarreessaa fuudhaa fii heeruma

Qajeelfamoota Haaraa Ba’an!👇= = = = = = = =Seeronni haarenni ministerri barnootaa baase maal fa’a of keessatti akka qabatu seeraan dubbisaa!➡️ Ministeerri Barnootaa qajeelfama baaseen barattoonni dubaraa wantoota nam tolchee , rifeensaafi funyaan akka hin uffannee, ijaa fi rifeensa ijaa akka hin buqqifne, akkasumas faaya hin barbaachifne uffachuun mana barumsaa akka hin deemne dhorke. ➡️ Wixineen qajeelfama Ministeerri Barnootaa amala barattootaa to’achuuf qopheesse keessatti barattoonni rifeensa uumamaa isaanii malee rifeensa namtolchee uffachuu akka hin dandeenye ibsa. ➡️ Kana malees, qajeelfamni kun manneen barnootaa keessatti ayyaanota hin barbaachifne aadaa Itoophiyaa hin calaqqisiifne, keessumaa ayyaanota akka guyyaa maraataa, guyyaa dulloomaa, guyyaa daa’imaa, guyyaa timaatima, guyyaa halluu, guyyaa jaalalaa fi ayyaanota biroo kabajuu dhorka. ➡️ Qajeelfama uffata mana barumsaa sirnaan akka uffatu baheen dubartoonni uffata dheeraa dheerinni jilba gadi ta’e uffachuun dirqama. ➡️ Gochoota mana barumsaa keessatti dhorkaman keessaa: barsiisota mana barumsaa, bulchitoota mana barumsaa, hojjettoota, fi miseensota hawaasa mana barumsichaa biroo arrabsuu, arrabsuu, xiqqeessuu, fi miidhaa qaamaa raawwachuu. ➡️ Wixineen qajeelfamaa kun mooraa mana barumsaa keessatti bilbila harkaa ykn mobaayilaa fi meeshaalee muuziqaa dhaggeeffachuuf gargaaran qabachuu dhorka. ➡️ Wantoota xuraa’oo jechaan, sochii qaamaatiin ykn barreeffamaan ibsuu; mana barumsaa keessatti fakkiiwwanii fi barreeffamoota uumamaan safuu hin qabne, amantii ykn siyaasaa ta’an qabachuu fi raabsuun hin hayyamamu. ➡️ Mooraa mana barumsaa keessatti waaqeffannaa amantii ykn sochii siyaasaa gosa kamiyyuu gaggeessuun dhorkaadha. ➡️ Barataan kamiyyuu qaama isaa irratti wantoota gatii biyyaalessaa hin taanee fi kan biyya alaa ta’aniin mallattoo akka hin goone dhorkaadha; mallattoolee biyya alaa gadhee ta’an kanneen gatii biyyaalessaa faallessan tattoo gochuu, agarsiisuu, hojjechuu ykn fayyadamuun guutummaatti dhorkaadha jedha wixineen qajeelfama kanaa. ➡️ Qajeelfamni kun barataan tokko harka diimaan qabamee adeemsa barnootaa jeequun yoo argame hanga murtoon kennamutti mana barumsaa irraa dhorkamuu akka danda’us ni ibsa. ➡️ Wixineen qajeelfama kana keessatti barattoonni irra deddeebiin yakka raawwatan ta’uun isaanii argame, keessumaa barattoonni kutaa 7 hanga 12tti argaman, cimina yakkicha irratti hundaa’uun hanga waggaa 1tti mana barumsaa irraa dhorkamuu akka danda’an ibsameera. Gama biraatiin manneen barnootaa fi naannawaatti dhimmoota barnootaan jeeqaman ittisuu fi to’achuuf wixineen Mana Maree Ministirootaaf qophaa’ee jira. ➡️ Wixineen kun mooraa mana barumsaa keessatti tamboo (sigaaraa, shiishaa), Caatii, alkoolii, qoricha sammuu namaa hadoochu fi saayikootroopikii balaafamaa fi qoricha araada namatti fidu mooraa mana barumsaa keessatti akka hin gurguramne dhorka. ➡️ Manneen dhugaatii fi mana raabsaa, manneen sigaaraa, manneen shiishaa, manneen chaatii fi mana dhugaatii, galma shubbisaa; Dhaabbilee qumaaraa; manneen keessummootaa fi manneen masaajii manneen barnootaa irraa meetira 500 keessatti banamuu hin danda’an. ➡️ Manneen fiilmii, mana Play Station, mana DSTV, Karanbula, Pool, Jotney, Bingo fi manneen betting ispoortii naannoo manneen barnootaa akka hin banamne dhorkamaniiru.Kana kan jibbu jiraa??#share godhaa hundaan ga’aa!

Akka Addunyaatti Daqiiqaa Tokko Keessatti Dubartoota Afur (4) Kaanserii Harmaa Akka Qaban Itti Himama (WHO)! Mallattoo isaa yoo beekne dafnee yeroodhaan yaalamuuf hedduu fayyada!Mallattoolee Kaansarii Harmaa1. Waanti jajjabaataan akka dhiitaa fakkaatu harma keessatti uumamuu. Kana qaqqabuudhaan ilalauun ni danda’ama.2. Fiixee harmaa keessaa dhangal’aan keessumaa dhiiga makate gadi dhangala’uu.3. Fiixeen harmaa kan duraan fuulduratti ba’ee jiru, deebi’ee gara keessaatti galuu ykn dhooquu (retraction).4. Dhukkubbii harmaa fi fiixee harmaa5. Jijjiirama gogaa harmaa irratti mullachuu. Kunis diimachuu, gogaan harmaa waan akka dirmammuu (qola burtukaanaa fakkaachuu) fa’i.6. Xannachoonni bobaa jalaa guguddachuu, kunis keessaumaa jalqaba irratti bobaa gama harma hubame sanaan jiru irratti kan mul’atudha.7. Dhiita’uu ykn hagaan dabaluu harmaa. Kanas keessumaa harma lamaan waliin madaaluun ilaaluun ni danda’ama.Hub: Mallattoowwan armaan olii, kaanserii armaan alatti dhukkuba sasalphaa ta’an biroon illee dhufuu mala, kanaaf deemanii qoratamuudha malee mallattoo kana arguudhaan “kaanserii harmaati” jedhanii na’uu ykn sodaachuu miti!

Dhukkuba irraa hadhoytuu tantee eeggannan ati dhukkuboota hedduu irraa akka tifamtu beeki.//////////////////_____///////////_____//////////////////////♦️ Of-eeggannoo Dhukkuba Hadhooytuu Irratti ♦️Dhukkuba hadhooytuu baay’ee yeroo cirracha hadhooytuu (gallstones) irraa maddu. Namni of eeguuf akkasitti of eeggannoo fudhachuu qaba:✅ Nyaata filannoo gaariiKuduraafi muduraa hedduu nyaadhu.Nyaata soogidda hedduu qabu hir’isi.Nyaata salphaa fi qulqulluu filadhu.Soorata daddaffii (fast food) xiqqeessi, fakkeenyaaf: hamburger, pizza, chipsii, shawarmaa fi kkf.✅ Ulfaatina of to’achuuUlfaatinni baay’achuun dhukkuba hadhooytuu fida.Sochii qaamaa yeroo hunda gochuun fayyaaf gaarii dha.✅ Dhukkuboota biroo too’achuuYoo sukkaara dhiigaa olka’aa qabaatte sirnaan to’achi.Yoo dhiibbaa dhiigaa qabaatte sirnaan ilaali.✅ Mallattoo duraa beekuugaraa gubaa fi miila dhukkuba .Fedhii nyaataa dhabuu.Gogaa diimaa ykn boca jijjiirama agarsiisu.♦️ Sababoota Dhukkuba Hadhooytuu ♦️👉 Sababa guddaan dhukkuba hadhooytuu uumu cirracha hadhooytuu (gallstones) dha.✅ Yeroo cirrachni kun daandii hadhooytuu (cystic duct) cufu:Bishaan hadhooytuu (bile) gara hudduu xiqqaa (small intestine) hin darbu.Bishaan sun hadhooytuu keessatti walitti qabama.Kunis dhukkuba, gubaa garaati fi miidhaa cimaa fida.—

#Toora_Balbala_Guddinaa_Biyyaa: 🇪🇹 Damee Industirii Dorgomtummaa Ityoophiyaa Dabalu. Misooma itti fufiinsa qabu mirkaneessuu keessatti gahee murteessaa qaba jedhameera.Keessattuu indaastiriiwwan maanufaakchariingii dorgomtummaa Itoophiyaa guddisuu fi carraa hojii hedduu uumuu keessatti iddoo guddaa qabu. Xiyyeeffannoo haaromsa booda indaastirii omishaaf kennameen damichaa raawwii laafaa irraa gara oomishaa fooyya’aa ta’etti ceesisuun ni danda’ama.Yunivarsiitii Fonfinneetti barsiisaa fi qorataa Indaastirii Injinariingii kan ta’an Daani’eel Saadaa (Prof.) gaaffii fi deebii miidiyaa waliin taasisaniin akka jedhanitti, biyya tokko qulqullinaa fi oomishtummaa ishee guddisuu fi damee industirii ishee dameelee biroo waliin walitti makuuf yoo hojjettudha.Mootummaan, dameen dhuunfaa, dhaabbileen barnoota olaanoo fi indaastiriiwwan waliin ta’uun meeshaalee jallisii gatii dabaluu fi gabaa addunyaaf dhiyeessuu akka qaban eeraniiru; kanaanis galii olaanaa biyyattiif maddisiisuu fi baasii hir’isuu danda’a.Ministeera Indaastiriitti Itti aanaan Daarektarri Olaanaa Inistiitiyuutii Misooma Industirii Manufaakchariingii Atoo Seleshi Lemmaa akka jedhanitti; “Guddinni damee industirii guddinaa fi badhaadhina biyya tokkootiif bu’uura dha.” Badhaadhina hunda galeessa mirkaneessuun galma biyyaalessaa ta’uu ibsuun, obbo Seleshi akkasumas dameen industirii oomisha waliigalaa biyya keessaa keessatti gahee olaanaa akka qabu hubachuun hojiin oomishtummaa bal’aan hojjetamuu isaa ibsaniiru. Keessattuu, Warraaqsa Industirii Itiyoophiyaa keessatti indaastiriiwwan cufamuutti dhihaatan deebi’anii dammaqsuun gara oomisha fooyya’aa ta’etti galfamuun, bu’a qabeessummaan kun daran cimuu akka qabu hubatameera.

🌟 KANA BEEKTUU LAATA?? #3★★★★★★★★★★★★★★👅 ☞ Arrabni nama hundaa akka ashaaraa qubaa (finger print) adda adda ta’a.📏 ☞ Giddugalaan arrabni nama tokkoo duubisaa 8.5 cm dheerata.💪 ☞ Arrabni maashaalee (muscles) 8 of keessaa qaba.Maashaaleen kunneen kan biroo fakkaatanii utuu hin taane, karaa dhumaatiin lafeetti hin hidhamne waan ta’anif saffisaan socho’u.🩺 ☞ Doktoroonni dhibee muraasa arraba ilaalchisee beekuu danda’u:✔ Hirdhina dhiigaa → arrabni aduutti geeddarama✔ Fungusii → arrabarratti waan adii uumama✔ Dhangala’aan qaama gad bu’uun → arrabni gogaa fi rifeensa qabaata✔ Dhiphina / Virus → arrabni madaa’a🍽 ☞ Arrabni nyaachuu, liqimsuu, dhandhamuu fi dubbachuuf oola.Kana malees maashaa jabaa waan ta’eef hin dadhabu.😋 ☞ Kuskusseeleen dhandhamtii arrabarra jiran lubbuun jiraachuuf nu gargaaru.Dhandhammin yoo hin jirre, wanta hadhaahaa ykn sammuu nama miidhu nyaachuu danda’ama.Wanti mi’aawaan immoo qaamaaf faayidaa qaba waan ta’eef nu hawwata.👅➡️ ☞ Bakkeewwan arraba duubaa fi miiltoo isaa dhandhamuu danda’an ni jiru.